Engelsiz Sesler

Tohum otizmliler vakfı genel müdürü Betül Selcen ÖZER Röportajı

Bildiğiniz üzere nisan ayı otizmle farkındalık ayı.tohum otizmliler vakfı genel müdürü Betül selcen özer ile farkındalık amaçlı söyleşi yaptık.şimdi bu söyleşimizle başbaşasınız:
-öncelikle sizi biraz tanıyabilir miyiz?
Merheba ismim Betül selcen özer.2000yılından beri türkiye’nin önde gelen kuruluşlarından birinde profesyönel olarak çalışıyorum.bu konuda çok şanslıyım.çünkü;çalıştığım kişiler olsun,gençler olsun çok duyarlı.2014yılından itibaren de tohum otizmliler vakfı’nda genel müdür olarak çalışıyorum.
-otizm nedir,biraz açıklayabilir misiniz?
Otizm:doğuştan gelen ve yaşamın ilk yıllarında ortaya çıkan gelişimsel bir farklılık.otizmi duyduğumuzu veya bildiğimizi zannediyoruz ama maalesef ülkemizde otizmin belirtilerinin tam olarak ne olduğu konusunda yetersiz anlamda ciddi sıkıntılar var.o yüzden otizmin belirtilerini tam anlatmak istiyorum.gelişimsel bir yetersizlik.anne karnında farkedilemiyor.belirtiler aslında 6ayda tam anlamda kendini gösterebiliyor.aslında 6aylık bir bebek annesinin veya babasının hareketlerine tepki verebilir.en temel belirtileri nedir diye sorarsanız:otizmli çocuklar genelde göz teması kurmuyor.göz teması kurmakta sıkıntı çekiyor.isimlerini söylediğinizde dönüp size bakmıyor.cevap vermiyor.parmaklarıyla istediği şeyi gösteremiyor.dönen nesnelere karşı aşırı ilgili.örneğin:çamaşır makinesinin önüne oturup,saatlerce dönen kazanı izleyebiliyor.sallanmak,parmak ucunda yürümek gibi birtakım hareketler de yapabiliyor.bunun yanısıra otizmli çocuklar bulundukları ortamda o ortamda değilmiş gibi,kendi akranlarıyla oynayamama gibi sıkıntılar da gösterebiliyor.yine konuşmanın gecikmesi,belli kelimelere takılı kalma yada cümle kuramama,konuşmayı devam ettirememe gibi sıkıntılar da var.aile tüm bu sıkıntıları gözlemliyorsa,bunların sadece biri değil ama birden fazla belirtiyi çocuğunda gözlemliyorsa hiç vakit kaybetmeden bir çocuk psikiyatristine gitmesi gerekiyor.çünkü:otizmde erken tanı çok çok önemli.bu çocuklar en geç 18ayda tanı almalı.tanı aldıktan sonra da 3ve5 yaşları arasında özel eğitim alması gerekiyor.çünkü bunu özellikle vurguluyoruz:otizmin tek çaresi;erken tanı ve akabinde yoğun,kesintisiz özel eğitim.
-diğer çocuklardan ayrılan özellikleri nedir?
Aslında bu çocukların diğer çocuklardan dış görünüş ve fiziksel bakımdan ayrılan bir özelliği yok.o yüzden de ailenin tanı koyması çok çok sıkıntıya düşüyor.türkiye’de otizm en sık down sendromuyla karıştırılıyor.otizmli çocukların dış görünümleri bakımından akranlarından hiçbir farkı yok.onların sosyal iletişim,sosyal etkileşim farkı var.bu az önce deyindiğim konuşamama,takıntılı cümle kurma tamamen iletişim sorunu olarak karşımıza çıkıyor.şunu da unutmamak gerekir.otizm bir spektrum bozukluğudur.bazı çocuklarda daha hafif seyredebilir.bazı çocuklarda daha ağır.yüzde 10kadar filmlerde gördüğümüz üstün zekalı yetişmiş çocuklar da var.kafadan matematiksel işlemler yapabilir,karekök hesaplayabilir,inanılmaz güçlü hafızaya sahip olabilir,sanatsal yeteneği olabilir.bazen otizme ek olarak zeka yetersizliği de olabiliyor.
-otizmli çocuklara nasıl eğitim verilmeli?
Otizmli çocukların eğitimi çok çok kritik.otizmde eğitim bir tedavi.otizmde hepimizin sınıflarda müfredat gereğince eğitim gördğümüz gibi değil.otizmde eğitim mümkünse birebir,kişisel yetersizlikleri geliştirmeye yönelik,akranlarıyla daha bağımsız iletişim kurmaya odaklanıyor.vakfımızda her çocuğa yönelik eğitim modeli geliştiriliyor.her çocuğun gelişimini takip eden yanında bir gözetmeni,danışmanı var.kişisel yetersizliği tespit edilip,ona göre yerine başka bir materyalle değiştiriliyor.bunlar çok kişisel ve bireyselleştirilmiş olmalı.ancak;eğitim o zaman daha kaliteli olabiliyor.
-siz tohum’da nasıl bir eğitim modelini destekliyorsunuz?
Biz okulumuzu 2010’da model okul olarak açtık.doğru bir eğitimle otizmli çocukların nasıl geliştiğini gösterebilmeyi hedefliyorduk.model olarak pringston çocuk gelişim enstütüsü’nden prototip aldık.amerika’da çok önemli bir kurum ve her yıl bu tip çocuklarda yüzde 50düzeyde gelişme kaydediliyor.tohum otizm vakfı olarak biz de aynı müfredatı takip ediyoruz.farklı olarak bizim sistemimizde tamamen bireyselleştirilmiş eğitim önplanda.çocukların kişisel eğitimleri ve yetersizliklerinin üstünde durulmasına itina ediliyor.eğitim materyalleri ve müfredatının hazırlanmasında tamamen bunlar gözetiliyor.her çocuk birbirinden farklı ve okulumuz 11ay eğitim ve 1hafta tatil şeklinde devam ediyor.normal okullardaki gibi 3ay tatil,15gün ara tatil şeklinde değil.bizde eğitimin sürekli ve kesintisiz olması çok kritik.çocuklar sabah okula geliyor.dersleri akşama kadar devam ediyor ve bu dersler eve de gönderilebiliyor.haftada 1gün evde eğitim programımız da var ve o gün eğitmenler eve gelip,eğitimin nasıl devam edeceği ve çocuğun yanındaki ilgilenen ebebeyni veya bakıcısına değişen hareketiyle ilgili nasıl yönetebileceğine ilişkin eğitim de veriyor.aileler de okulumuza gelip,derslere katılabiliyor.
-sizce türkiye’de verilen eğitimler yeterli mi?
Henüz tam olarak yeterli değil.türkiye’de her 68çocuktan biri otizmli olarak doğuyor.biz 1985yılında bu sıklığı 2500çocuk olarak telafffuz ediyorduk.bu inanılmaz artışın amerika’daki veriler önümüzdeki yıllarda daha da artacağını belirtiyor.eğitim hepimizin anayasal hakkı.otizmli çocuklarda ise eğitim tek çare.burada normal çocukların velisine seslenmek isterim.okul yöneticileri veya veliler bu çocukları normal sınıflarda istemiyor.öğretmenler burada ne yapacağını tam bilemiyor.farklı bir alan ve özel eğitimde ciddi derecede eğitmen açığı var.öğretmen alan mezunu olmayınca yada bu konuda herhangi fikre sahip olmayınca bu çocuklarla nasıl başa çıkacağını bilmiyor.şöyle genellemek gerekirse:bu çocukların hepsi eğitim alamıyor.eğitmen konusunda da ciddi açık var.bizim bildiğimiz 7000 öğretmen açığı var.üniversitelerde bu alanla ilgili bölümler de açılmıyor.öğretim elemanlarının da olması gerekiyor ki,bu eğitmenleri yetiştirebilelim.tüm anlamda yol katedebildik ama yolumuz çok uzun ve bu yolu bir an önce hızla bitirebilelim.
-peki bu çocuklarımız eğitilebildikten sonra istihdam edilebiliyor mu,sizin gözlemlediğiniz istihdam edilebilmiş var mı?
Bizim okulumuzda 6çocuğumuzdan örnek verebilirim.onlar daha büyük yaş modelindeler.21ile16arasında yaşları değişiklik gösteriyor.3’ü bir hazır giyim firmasında çalışıyor.diğer 3’yse de bir kargo şirketinde çalışıyor.bu 6çocuk ta kendilerine gösterilen işi normal gelişim seyreden bir bireyden daha dikkat odaklı ve titizlikle yapıyor.burada şunu vurgulamak isterim.otizmli çocuklar kendilerine verilen işi daha dikkat odaklı ve inanılmaz titizlikle yerine getirebiliyor.normal gelişim seyreden 1çocuk 1dakikada yapabilirken otizmli çocuk aynı işi 2dakikada yapabiliyor ama yapabiliyor.önemli olan bu eğitimi ve özgüveni bu çocuklarımıza aşılamak.böyle işveren ve işyeri sayısı arttıkça otizmli çocuklarımızın istihdamının önündeki engel de kalkacaktır.bu konuda iki büyük firmadan destek aldık.burada üzerinde durulması husus şu.otizmli çocukların ve bireylerin de yaşam süresi bizimkiyle aynı.erken vefaat gibi bir durumları söz konusu değil.ebebeynlerin bu çocuklarımızla en büyük sıkıntısı:ben ölürsem çocuğuma ne olacak?hepimizin görevi,bu çocuklarımıza özgüvenlerini aşılamak ve yeteneklerini önplana çıkarıp,destek vermek.bu alanda onları teşvik etmek.
-vakıf olarak yürüttüğünüz bir kampanyanız var.ben büyüyünce adlı kampanyanızdan bahseder misiniz?
Ben büyüyünce,geçen sene star bocks ile hayata geçirdiğimiz bir kampanyamızdı.biz orada erken tanı ve eğitimin önemini herkese anlatmaya çalıştık.otizmli çocuklar daha küçücük bir tohumken erken farkedilip ve eğitilebilirse;akranları gibi gelişip,sosyal hayata daha rahat katılabiliyor ve kaynaşabiliyor.biz de otizmin daha önce saydığım 7temel belirtisini daha anlaşılır şekilde kitap halide bastırıp,mağaza içlerinde yayınlatıp,poyraz karayel dizisi oyuncularının da seslendirdiği şarkıyla farkındalık oluşturmaya çaıştık.bunun anlamlı olduğunu düşünüyoruz.çünkü:çok yeni bir araştırma yaptırdık.türkiye’deki 10kişiden sadece 3’ü otizmi duymuş.duyanlar da zaten gerçek anlamıyla otizmi bilmiyor.bu noktada bizim amacımız otizmi daha da duyulur hale getirmek.burada medyaya da çok büyük görev düşüyor.ben bu anlamda size çok teşekkür etmek istiyorum.çünkü:ne kadar insana duyurabilirsek o kadar kalbe dokunmuş oluruz.farkındalığı artırabiliriz.
-peki yapmayı düşündüğünüz başka kampanyalarınız var mı?
Çok yeni bir kamu spotumuz var.çocuğum büyüyünce bu kampanyamızın adı.annelerin sesi olmaya çalıştık.otizmli çocuk annelerinin hayallerini duyduk.normal gelişim seyreden bir çocuk için belki çok küçük hayaller ama otizmli çocuklar için çok çok büyük hayaller.o hayallere ulaşabilmenin yolu da erken tanı ve eğitimden geçiyor.bu annelerden deniz hanımın hayali vardı ki:çocuğum ayakkabılarını kendisi bağlıyabilsin.kıyafetlerini kendisi giyebilsin.bana anne diyebilsin.
-peki burada ailelerin olsun,eğitmenlerimizin olsun size yani vakfa ulaşabileceği bir wep sitesi veya telefon numarası var mı?
Telefonumuz:0 212 275 44 00 wep sitemiz: www.tohum otizm.org.tr aynı şekilde sosyal medya hesaplarımız da çok aktif.oradan da pekçok ilde ailelere yönelik,eğitmenlere yönelik eğitimler veriyoruz.tohum otizm face book ve tweeter’dan bu eğitimlere ilişkin bilgileri takip edebilirler.ayrıca konuyu çok rahat edebilecekleri eğitim portalımız da mevcut.çeşitli 200video ile bu konu anlatılıyor.portalımıza ücretsiz üye olunulabiliyor.şu an ondokuzbin üyesi var.onun adresi:www.tohumotizmportali.org
Bu çocukların eğitim ve gelişimi için bağışlar da çok önemli.bu konuda ne söylemek istersiniz?
Bağışlar çok çok önemli.çünkü:bir çocuğun,bir ailenin kalbine bile dokunabilseniz çok büyük bir destektir.on lira da,yüz lira da çok çok büyük destektir.önemli olan ben bugün bir iyilik yapmak istiyorum diye düşünerek bile küçücük bir bağışta bulunabilirsiniz.cep telefonunuzdan 5290’a tohum yazıp,mesaj gönderseniz bile on liralık bağışta bulunmuş oluyorsunuz.
Peki az önce röportajımızda deyindiğiniz projeler ve şehirlerarası eğitimleri fonlayan firmalar var mı,isimlerini alabilir miyiz?
Şehirlerarası eğitimlerimizi iki yıldır garanti bankası desteklemektedir.star bocks desteğiyle tüm bu farkındalık kampanyalarımızı harekete geçirebilioruz.az önce bahsettiğim deniz hanımın mesajını bizim için tv wh çekti.sağolsunlar bizden hiçbir şekilde ücret talep etmeden gönüllü olarak sosyal sorumluluk projesi kapsamında çektiler.eğitim portalımızın desteğiyse ab destek fonu’ndan sağlanmaktadır.ab bakanlığı’ndan aldığımız fonla hayata geçirdik.
Çok teşekkürler.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ